Page 286 - 100 YILIN OLİMPİYAT SORULARIYLA GEOMETRİ-MATEMATİK OLİMPİYATLARI
P. 286

ÇOKGENLER - II


                                   Soru:
                                  ABCD parelelkenarında, [AB] ve [CD] kenarların orta noktaları P ve Q ise, [DP] // [BQ]
                                  olduğunu göstererek bu doğruların [AC] köşegenini üç eş parçaya böldüğünü
                                  ispat ediniz.
                                  Çözüm:
                                  D      Q      C   D      Q      C        1-  [DB] köşegenini çizersek, köşegen-
                                                                             ler birbirini ortaladığı için, IDOI=IOBI
                                                                 L
                                                              O              olur. Şekildeki K ve L noktaları sıra-
                                                                             sıyla ABD ve BDC üçgeninin ağırlık
                                                              K
                                                                             merkezidir. Bu yüzden
                                         A      P      B   A       P     B
                                                                             IAKI=2IOKI=2IOLI=ILCI dir.
                                  2- Üstelik, ALB üçgeninde P ve K orta nokta iken [KP] // [LB] dir.
                                   Soru ( 1996 MEKSİKA ):
                                  ABCD dörtgeninde [BD] köşegeni üzerinde IBPI=IPQI=IQDI olacak şekilde P, Q, D nok-
                                  taları alınıyor.  AP ve BC doğruları E noktasında; AQ ve CD doğruları F noktasında kesi-
                                  şiyor. ABCD dörtgeninin paralelkenar olması için gerek ve yeter koşul, E ve F nok-
                                  talarının orta nokta olmasıdır. Kanıtlayınız.

                                  Çözüm:
                                                B                            1-  Öncelikle ABCD paralelkenarın-
                                        A            A                 B
                                            P                                   da IBPI=IPQI=IQDI olduğunda,
                                                                  P             E ve F noktalarının orta nokta
                                        Q          E                     E      olacağını gösterelim. Köşegen-
                                                            Q   O               lerin kesim noktası O olsun.
                                                                     R
                                  D                 C   D                  C
                                            F                     F
                                    Köşegenler birbirini ortaladığı için IAOI=IOCI ve IBPI=2IPOI olur ki bunlar, P noktasının ABC
                                    üçgeninin ağırlık merkezi olduğunu gösterir. Dolayısıyla E noktası, orta nokta olmalıdır. Aynı
                                    düşünce ile F noktasının da orta nokta olacağı anlaşılır.
                                  2-  Karşıt durumda, E ve F orta nokta iken ABCD nin paralelkenar olup-olmayacağına bakalım.
                                    Şu halde [EF] // [BD] ve IEFI=3x iken IBDI=2IEFI=6x olur. IBDI=3IQPI verildiğinden IPQI=2x tir.
                                    2IEFI=3IPQI olduğuna göre, AEF üçgeninin ağırlık merkezi [PQ] üzerinde bir yerdedir, bu mer-
                                    keze O diyelim.
                                    [EF] nin orta noktası R ise ([AR] kenarortay ise) A, O, R noktaları doğrusaldır. Diğer taraftan,
                                    bize IBPI=IPQI=IQDI  verildiğinden, O noktası [BD] nin de orta noktasıdır. Böylece [CO] kenar-
                                    ortay ve C, R, O noktaları da doğrusal olur. Dolayısıyla IAOI=2IORI=2IRCI den O noktası [AC]
                                    köşegeninin orta noktası olur. Bu ise çözümü tamamlar.

                                   Soru:
                      C
                             B    ABCD paralelkenarının dört köşesinden çizilen paraleller, paralelkenarı kesmeyen bir d
                     O            doğrusunu A', B', C' ve D' noktalarında kesiyorsa IAA'I+ICC'I=IBB'I+IDD'I olduğunu
             D
                                  kanıtlayınız.
             D'     A O'  C'  B'
                                  Çözüm:
                                                  C              1-  Köşegenlerin kesim noktası O olmak üzere, bu
                                                           B       doğrulara paralel olan OO' doğrusunu çizelim.
                                                O                  Şu halde [OO'] orta taban olur ve
                                       D                           IDD'I+IBB'I=2IOO'I=IAA'I+ICC'I bulunur.

                                               A
                                  d
                                       D'      A' O' C'    B'
                                                                                                    285
   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291